Auteur-archief

Yes He Can

Kees Vendrik - 12 december 2008, 19:32

[Update: Bekijk de reactie van Kees op de klimaattop op YouTube]

Toen ik Al Gore onlangs in Aalsmeer zag optreden, was ik gemengd gestemd. Een podiumbeest, ja zeker, en een politicus zoals je ze vaker wilt zien. Eén met een compacte boodschap die getuigt van visie en lef, over een onderwerp dat cruciaal is voor de toekomst van ons allen. Je kan je politieke tijd slechter besteden.

Toch stelde Al een tikje teleur. Twee jaar na zijn documentaire ‘An Inconvenient Truth’ lag de politieke hamvraag op tafel: ‘Wat nu?’ Want ondanks Gore’s missionaire werk was de wereld nog niet werkelijk in beweging gekomen om het gevaar van klimaatverandering in te dammen. Nu is het bedenken van effectieve politieke strategieën voor dit soort grote vraagstukken een hondsmoeilijke klus, maar toch zou je uitgerekend van Gore wel een paar antwoorden mogen verwachten. Niet in Aalsmeer.

Vandaag in Poznan trad Gore opnieuw op, in een afgeladen zaal voor het oog van de wereld. Hij was in vorm. Krachtig somde hij de klimatologische verandering op die nu al merkbaar zijn, tot in Tibet waar volgens Chinese klimaatwetenschappers de reusachtige sneeuwberg in de Himalya aan het smelten is met afschrikwekkende gevolgen voor de volkeren in de lager gelegen gebieden van India via Vietnam tot China. Hij prees de aanwezigen voor hun belangrijke werk, deelde complimenten uit aan de Chinezen en Banki Moon, bepleitte een Green New Deal, voelde mee met de wanhopigen en stak iedereen met Mahatma Ghandi en Martin Luther King jr. een hart onder de riem. ‘Yes we can’.

Dat mag ook wel. We hebben nog een jaar of tien en dan vreest Gore met velen dat het klimaat ‘tipping point’ bereikt. Dat wil zeggen dat de klimaatveranderingen onherstelbare en onbeheersbare vormen gaat aannemen. Een scenario dat niemand wil meemaken. Zo bouwde Gore op naar zijn belangrijkste statement:  hij verklaarde zich voorstander van reductie van de broeikasgassen tot 350 ppm (parts per million). De politieke portée van deze opmerking is enorm. Tot nu toe zijn alle reductieprogramma’s die politiek circuleren gericht op een CO2-niveau van 450 ppm (voor het juiste gevoel voor verhoudingen: het pre-industriële niveau was ca. 280 ppm, vandaag zitten we rond de 385 ppm). Dat te bereiken blijkt overigens al heel lastig, getuige de schandalige besluitvorming in Brussel vandaag over het energie- en klimaatpakket. De lidstaten hebben onder druk van Duitsland, Polen en Italië het voorliggende pakket stevig uitgekleed.

Gore voert nu – terecht – de druk op door veel drastischer reducties van de uitstoot van broeikasgassen te bepleiten. Hij geeft daarmee stem aan een groeiende leger klimaatwetenschappers die de staande conclusies van het IPCC te voorzichtig vinden. De kloof tussen klimatologische noodzaak en politieke praktijk is daarmee weer groter geworden.
Hier in Poznan klapt iedereen zijn handen stuk, ook al loopt Gore mijlenver voor de troepen uit. Ik ook. Ik weet niet zeker of de wereld luistert en gevoeliger wordt als de druk maar hoog genoeg wordt, maar het was politiek met een grote P. Yes he can.

[Gepost in Klimaattop Poznan, Uit de Tweede Kamer] [Permalink]

Countdown

Kees Vendrik - 11 december 2008, 20:56

Hij probeerde het tenminste. Yvo de Boer, de Nederlandse chef van het klimaatbureau van de Verenigde Naties, kreeg vanochtend de gelegenheid om de verzamelde ministers te Poznan indringend toe te spreken. ‘Jullie zijn aan zet, jullie moeten het doen, jullie kunnen het verschil maken,’ zo was de teneur van zijn korte rede. En passant liet hij zien hoeveel miljoenen seconden er nog over zijn tot aan de finale ronde in december 2009 te Kopenhagen.

Het aftellen is begonnen. Veel tijd is er niet meer om de huizenhoge verschillen van mening te overbruggen en te komen tot een doeltreffend pakket maatregelen in de strijd tegen klimaatverandering. VN-chef Banki Moon was hem voorgegaan met een goed pleidooi voor een groene economie.
De ware woorden leiden nog niet tot een andere werkelijkheid.

Eén van de grote conflicten hier in Poznan gaat over geld. Arme landen worden nu al geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. De Maldiven zijn al aan het sparen voor een nieuw eiland. Waar het Noorden de klimaatverandering heeft veroorzaakt, wordt het Zuiden het hardste getroffen. Logisch dat de Westerse wereld de zwaarste taak wacht. Zij moet de scherpste reducties van uitstoot van broeikasgassen realiseren en aangezien de vervuiler betaalt draaien wij ook op voor de rekening. Gelukkig wordt deze boodschap steeds meer gemeengoed.

Het leidt allemaal nog niet tot extra geld waar veel ontwikkelingslanden om zitten te springen. En dat is groot bier. De schattingen lopen nogal uiteen maar het zuiden heeft minimaal zo’n 500 miljard dollar nodig om door te stoten naar een duurzame en schone energievoorziening en dijken te bouwen. Dat geld hebben ze niet. En ze krijgen het voorlopig ook niet. Hier in Poznan ligt nog geen enkele concrete toezegging op tafel vanuit de rijke landen.

Afgeleide kwesties – hoe en wie beheert dat geld (als het er komt) – zetten de agenda. Ook belangrijk, maar geen politieke hoofdlijn. Maar ook het beheer van dit geld blijkt een obstakel. Dankzij het rampzalige leiderschap van de Poolse voorzitter is elke consensus hierover nog ver te zoeken, as we speak. De openbare discussie vanmiddag tussen de ministers was een aanfluiting. Dure bewindslieden en delegaties luisteren ruime drie uur verplicht naar elkaars verhaaltjes zonder dat de Poolse minister van milieu enige moeite deed uit de diverse statement de interessante elementen te plukken en af te tasten waar ruimte zit voor vooruitgang. Hij had de oproep van  Yvo de Boer niet begrepen.

En niemand greep in. Het aftellen is begonnen.

[Gepost in Klimaattop Poznan, Uit de Tweede Kamer] [Permalink]

Poolse toestanden

Kees Vendrik - 10 december 2008, 15:59

‘What the fuck are we doing here?!’ De eerste koffie vanochtend smaakt goed. Wegens een chronisch tekort aan tafeltjes zit iedereen in het restaurant op het conferentie-oord lukraak aan tafel bij iedereen.

Zo vang ik deze krachtige ontboezeming op van mijn Britse overbuurman, getuige de kleur van zijn toegangspas waarschijnlijk een lid van de Britse delegatie. Hij blijkt er niet ver naast te zitten, zo wordt mij gedurende de dag duidelijk. De wereld boekt vandaag nauwelijks vooruitgang in de strijd tegen klimaatverandering.

Iedereen wacht op iedereen. Oude conflicten spelen op. In alle dossiers liggen taaie verdelingsvraagstukken te wachten op een oplossing. Over geld voor ontwikkelingslanden om door te kunnen stoten naar een klimaatvriendelijke energievoorziening. Over geld om deze landen te helpen dijken te bouwen. Alle intenties van het westen ten spijt, is het geld er nog steeds niet of nauwelijks. Over de vraag wie in welk tempo hoeveel minder CO2 gaat uitstoten. En wat de mechanismen zijn om dat bereiken. De lijst vraagstukken is eindeloos, de voortgang minimaal.

Haperend leiderschap is één van handicaps in Poznan. De Amerikanen zitten in de overgang, van Bush naar Obama. Europa vecht met zichzelf nu deze week de laatste hand moet worden gelegd aan een Europees klimaat- en energiepakket. Vanavond en morgen moeten de Europese leiders zelf aan de bak voor de laatste stappen. Een pakket dat overigens vlak voor de eindstreep flink is uitgekleed. Mede door toedoen van lidstaat Polen, nota bene de voorzitter van de klimaatconferentie te Poznan. De Polen hebben voor de gelegenheid in Poznan een keurig conferentie-oord uit de grond gestampt, maar schijnen zich als gastheer-voorzitter vrijwel niet te laten gelden.

Dit alles doet de Europese positie in Poznan geen goed. Europa staat wereldwijd bekend als trekker in de internationale klimaatdiplomatie. Nu even niet. Nu de wereld stappen vooruit zou moeten zetten, staat de Europese Unie hier in Poznan met zijn mond vol tanden. Dat bleek ook bij de persconferentie van de Europese Milieucommissaris Dimas, eerder op de dag. Je zou hopen dat de koppen even flink tegen elkaar werden geslagen om vaart te brengen in het slome Poznan. Het ontbrak de Griekse milieucommissaris kennelijk aan het benodigde mandaat. In plaats daarvan voegde hij zich in het koor van landen dat niet beweegt.

Het was niet te verwachten dat Poznan het aanzien van de wereld verandert. Dat moet wél over een jaar gebeuren in Kopenhagen. Maar de weg naar een ambitieus klimaatakkoord blijkt lang. Heel lang. Te lang, vrees ik. Ik hoop dat mijn Britste tafelgenoot morgen bij de grote plenaire bijeenkomsten de microfoon grijpt. Aan zijn tekst zal het niet liggen.

Kees Vendrik vanuit Poznan

[Gepost in Klimaattop Poznan] [Reageren] [Permalink]

 -